پروگناتیسم یا بیرون زدگی یا جلو آمدگی دندان چیست؟

پروگناتیسم وضعیتی است که در آن فک شما به سمت بیرون جلو آمده است، که می تواند فک بالا، فک پایین یا هر دو باشد. همچنین به عنوان چانه کشیده یا فک هابسبورگ  Habsburg jaw شناخته می شود. اگر فک پروگناتیک داشته باشید، به نظر می رسد فک شما ناهماهنگ یا بیرون زده است. چهره پروگناتیک ممکن است به دلیل بدشکلی فک، همیشه عصبانی به نظر برسد. والدین می توانند این وضعیت را در سنین پایین در فرزندان خود تشخیص دهند.

انواع پروگناتیسم

۳ نوع پروگناتیسم وجود دارد. آنها به شرح زیر هستند:

پروگناتیسم فک پایین

پروگناتیسم فک پایین وضعیتی است که در آن فک پایین جلوتر از فک بالا قرار می گیرد.

پروگناتیسم فک بالا

پروگناتیسم فک بالا وضعیتی است که در آن فک بالا جلوتر از فک پایین قرار می گیرد.

پروگناتیسم دو فکی

پروگناتیسم دو فکی وضعیتی است که در آن فک بالا و پایین هر دو از صفحه استاندارد صورت جلوتر می آیند.

پروگناتیسم فک بالا در مقابل پروگناتیسم فک پایین

اگرچه هر سه نوع پروگناتیسم در نهایت باعث می شوند بخش فکی صورت شما جلو آمده باشد، اما بر قسمت های مختلفی از فک شما تأثیر می گذارند. با این حال، افراد اغلب بین پروگناتیسم فک بالا و پروگناتیسم فک پایین اشتباه می گیرند. پروگناتیسم فک بالا باعث می شود فک بالا یا ماگزیلای شما از صورت بیرون بزند. در حالی که پروگناتیسم فک پایین باعث می شود فک پایین شما جلو زده باشد. این بدان معناست که فک پایین یا مندیبل شما از صورت بیرون زده است.

از سوی دیگر، پروگناتیسم دو فکی باعث می شود فک بالا و پایین از بقیه اجزاء صورت بیشتر بیرون زده باشند.

پروگناتیسم فک بالا در مقابل پروگناتیسم فک پایین

علل پروگناتیسم و درمان آنها

درمان پروگناتیسم عمدتاً به منشأ آن بستگی دارد. در ادامه ۵ علت پروگناتیسم و درمان مناسب برای آنها آورده شده اند:

آکرومگالی

علت: آکرونومگالی منجر به پروگناتیسم مندیبل می شود. این بدان معناست که فک پایین شما پروگناتیک می شود (جلو می آید). این نوعی تومور است که باعث می شود بدن شما هورمون های رشد بیش از حد تولید کند. در نتیجه، بافت های فک شما بزرگ می شوند.

درمان: پروگناتیسم ناشی از آکرومگالی معمولاً با دارو درمان می شود. قرار است این داروها رشد تومور را متوقف کنند. اگر داروها بی اثر باشند، متخصص ارتودنسی می تواند آن را از طریق پرتو درمانی کوچک کند یا جراحی اصلاحی فک را برای برداشتن آن انجام دهد.

سندرم خال سلول پایه ای

علت: این یک سندرم ارثی نادر است که از هر ۳۱۰۰۰ نفر ۱ نفر را تحت تأثیر قرار می دهد. سندرم خال سلول پایه ای نه تنها باعث پروگناتیسم می شود، بلکه می تواند مسئول سایر ناهنجاری های رشد صورت مانند چشم های دور از هم، شکل غیر معمول ابروها و بینی پهن نیز باشد.

درمان: پزشک قبل از پیشنهاد درمان مناسب، ناهنجاری در ساختار صورت شما ناشی از سندرم خال سلول پایه ای را تشخیص می دهد. اما اگر به سرطان پوست مبتلا شوید، جراحی تنها گزینه درمانی شما است.

آکرودیسوستوز

علت: آکرودیسوستوز یک بیماری استخوانی مادرزادی بسیار نادر است که مانع رشد استخوان می شود. اگر از این بیماری رنج می برید، ممکن است قسمت هایی از بدن شما مانند بازوها، پاها و فک بالای شما کوتاه باشند.

درمان: این بیماری تا حدودی با مکمل های غذایی قابل درمان است. در غیر این صورت، جراحی می تواند انجام شود.

علل پروگناتیسم و درمان آنها

اختلالات ژنتیکی

علت: رشد بیش از حد فک به دلیل اختلالات ژنتیکی مانند کروزون و سندرم داون امکان پذیر است. سندرم کروزون باعث جوش خوردن زود هنگام استخوان های جمجمه شما می شود. و در سندرم داون، بدن شما یک کروموزوم اضافی می سازد که شکل گیری بدن شما را مختل می کند. هر دوی این بیماری ها زمینه ساز پروگناتیسم هستند.

درمان: اختلالات ژنتیکی معمولاً فقط در دوران کودکی تشخیص داده می شوند. بنابراین درمان پروگناتیسم نیز می تواند در این مورد زود شروع شود. اما معمولاً اختلالات ژنتیکی فقط با گفتار درمانی و مشاوره گروهی پشتیبانی درمان می شوند.

دندان های نامرتب

علت: این یک سناریوی برعکس است. دندان های نامرتب می توانند شکل فک را تغییر دهند و فک جلو آمده می تواند باعث رشد غیر طبیعی دندان های شما شود. بنابراین ضروری است که از همان لحظه ای که متوجه نامرتبی دندان های فرزند خود شدید، آنها را درمان کنید.

درمان: درمان های ارتودنسی مختلفی برای درمان نامرتبی دندان ها وجود دارند، مانند بریس ها، نگهدارنده، برداشتن دندان های فشرده و جراحی برای تغییر شکل فک.

زمان مراجعه به متخصص ارتودنسی

هنگامی که خود یا فرزندتان متوجه این موارد شدید، باید به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید:

• ناهنجاری قابل مشاهده در شکل فک بالا یا پایین.
• مشکل در تنفس، صحبت کردن، غذا خوردن و جویدن.
• نامرتبی دندان ها: اوربایت یا آندربایت.
• هرگونه مشکل اساسی در سلامت که به عنوان علل احتمالی پروگناتیسم در این مقاله ذکر شده اند.

در مراجعه به متخصص ارتودنسی چه انتظاری باید داشت؟

هنگامی که برای تجزیه و تحلیل فک جلو آمده خود به متخصص ارتودنسی مراجعه می کنید، آنها مراحل زیر را برای کمک به شما انجام می دهند:

• انجام معاینه فیزیکی.
• سؤال پرسیدن از شما در مورد سابقه پزشکی شما:
• هرگونه سابقه خانوادگی پروگناتیسم.
• مشاهده ناهم ترازی فک.
• مشکل در صحبت کردن یا غذا خوردن.
• هرگونه علائم مرتبط دیگر.

پس از آن، ارتودنتیست شما در صورت نیاز، هر یک از آزمایش های تشخیصی زیر را انجام خواهد داد:

• عکس برداری با اشعه ایکس از دندان ها.
• عکس برداری با اشعه ایکس از جمجمه.
• عکس برداری بایت، گرفته شده با کمک قالب گچی.

در مراجعه به متخصص ارتودنسی چه انتظاری باید داشت؟

نتیجه گیری

بسته به شرایط شما، می توانید از عوارض فک پروگناتیک به صورت جزئی یا کامل رهایی یابید. با این حال، درمان پروگناتیسم به زمان و صبر نیاز دارد. همچنین ممکن است برای تنظیم مجدد فک خود به کمک یک جراح دهان و دندان نیاز داشته باشید. تیم متخصص ارتودنسی و جراحان دندانپزشکی ما تجربه درمان موفقیت آمیز موارد مختلف پروگناتیسم را دارند. همین حالا برای مشاوره با ما تماس بگیرید.

سؤالات متداول:

پروگناتیسم چه کسانی را تحت تأثیر قرار می دهد؟

پروگناتیسم می تواند افراد را در هر سن، با هر جنسیت یا قومیتی تحت تأثیر قرار دهد و ممکن است تحت تأثیر عوامل ژنتیکی، مشکلات رشدی یا شرایط پزشکی خاص قرار گیرد.

پروگناتیسم چگونه درمان می شود؟

پروگناتیسم معمولاً از طریق مداخلات ارتودنتیک مانند بریس ها یا ابزارهای دندانپزشکی درمان می شود و در موارد شدید، ممکن است جراحی اصلاحی فک (جراحی ارتوگناتیک) برای تنظیم صحیح فک ها لازم باشد.

مدت زمان بهبودی پس از جراحی ارتوگناتیک چقدر است؟

زمان بهبودی بسته به عوامل فردی و وسعت جراحی متفاوت است. به طور کلی، بهبودی اولیه حدود ۶ تا ۱۲ هفته طول می کشد و بهبودی کامل، شامل ترمیم استخوان و تنظیمات نهایی، تا ۶ تا ۱۲ ماه طول می کشد.